Print deze pagina

Veel zwammen, geen gezwam!

Op woensdag 8 december, een bitterkoude winteravond, nam Freddy ons mee naar het verborgen leven van de paddenstoelen. Het zaaltje in Ons Huis voelde bij het binnenkomen ietwat kil aan. Snel na de eerste prachtige beelden van de vuurrode vliegenzwammen met witte stippen, die de nieuwe beamer projecteerde en de boeiende stem van onze mycoloog hing er een warme sfeer in het lokaaltje. Het was alweer een drietal jaar geleden dat we voor het eerst binnen Kruin kennis maakten met fungi en een opfrissing was welgekomen.

Vliegenzwammen: 4 op een rij! - Foto: Freddy Moorthamer

De presentatie was voor het grootste deel opgebouwd rond eigen foto’s, aangebracht door enkele leden van onze plantengroep. We leerden het boeiende leven van de kruipende slijmzwammen (die eigenlijk geen echte zwammen zijn) kennen met hun heel schattige namen als Langdraadwatje, Roodbruin netpluimpje en Troskalknetje. Wist je dat die groene vlokkige laag op een oneetbaar geworden sinaasappel ook tot de zwammen behoort? Let in het vervolg maar eens op het “stofwolkje” dat bij aanraking verspreid wordt, je ziet immers de sporen echt vliegen.

De inktviszwam - Foto: Mia Barbieur

Moeilijke wetenschappelijke woorden als primair en secundair mycelium, hymenium, haploïd en diploïd, hebben na deze avond geen geheimen meer. Het verschil tussen zakjeszwammen en steeltjeszwammen werd haarfijn uitgelegd, al toonden de foto’s dat het in de natuur niet altijd zo eenvoudig is om beide groepen uit elkaar te houden. Ook al lijkt de Zwarte knoopzwam op het eerste zicht op de Zwarte trilzwam, de ene is een asco-, de tweede een basidiomyceet. Als je meent dat wij mensen het allemaal uitvinden, nee hoor, de natuur doet het ons voor, wat bleek uit de verspreidingswijze van de ballistosporen van de meeste Steeltjeszwammen.

Zwammen, ze maken deel uit van elk ecosysteem en zijn er de onmisbare schakel in, zonder hen wordt de cirkel van de voedselkringlopen niet gesloten. Zij ruimen immers het organisch afval op en breken het af tot mineralen die opnieuw beschikbaar worden voor de groene planten. Onder hen een aantal letterlijke pareltjes als de Glimmerinktzwam, Parelstuifzwam en Zandtulpje. Maar ook de Kopergroenzwam, Eikhaas of het Fluweelpootje zijn echte juweeltjes, om nog maar te zwijgen van de Inktviszwam, de Gesluierde dame en de Phallus impudicus (Grote stinkzwam). Een belangrijke groep leeft in symbiose, veelal met bomen. Freddy legde uit dat een bos met veel van dergelijke symbionten een gezond bos is. Voorbeelden hiervan zijn de Vliegenzwam, de Berkenboleet en de Russula’s. De Kostgangerboleet en de Honingzwam daarentegen behoren dan weer tot de parasieten. De vele foto's uit onze eigen nabije omgeving tonen ook aan dat je heel wat fraais kunt ontdekken en fotograferen als je je ogen maar de kost geeft al is het dikwijls speuren naar verrassend kleine dingetjes! Na deze fascinerende wandeling doorheen het wondere fungi-rijk werden nog de winnaars van de kwisvraag bekend gemaakt. Zij keerden tevreden naar huis met kleurrijke paddenstoelenlectuur. Ikzelf - en ik denk ook de andere aanwezigen - heb er in elk geval van genoten. Daarom wil ik eindigen met een warme oproep naar zij die er niet waren, laat voor één keer die tv, het haardvuur en die luie zetel. Trotseer de winterkou voor een boeiend natuurverhaal!

Mia